Το Πολιτιστικό Ίδρυμα στο Πανεπιστήμιο του Münster

Το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου συμμετέχει με 50 μαυρόασπρες μεγάλες φωτογραφίες, στην διεπιστημονική και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση με τίτλο “Zypern – drei Ausschnitte” («Κύπρος – τρία τμήματα») που διοργανώνεται στο γερμανικό Πανεπιστήμιο του Münster. Η έκθεση πραγματοποιείται με την ευκαιρία της επετείου των 20 χρόνων της λειτουργίας του Ινστιτούτου Κυπριακών Διεπιστημονικών Σπουδών του Πανεπιστημίου.

Οι φωτογραφίες αποτελούν το δεύτερο τμήμα της έκθεσης και παρουσιάζουν πόλεις, χωριά, μνημεία, τοπία και ανθρώπους της Κύπρου του 1900. Στις φωτογραφίες απεικονίζεται η καθημερινή ζωή, οι φορεσιές, οι χοροί, οι ασχολίες, τα ήθη και έθιμα των κατοίκων του νησιού τις πρώτες δεκαετίες της  Αγγλοκρατίας (τέλος του 19ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα).  Επίσης εκτίθενται τοπία, πρόσωπα ανώνυμων Κυπρίων των πόλεων, ή της υπαίθρου, μνημεία και αρχαιότητες από όλη την Κύπρο, όλες από τις συλλογές γνωστών φωτογράφων της εποχής.

Οι φωτογραφίες αποτελούν μέρος από τις 88 φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν το 2014 στη φωτογραφική έκθεση «Η Κύπρος στο γύρισμα του 20ου αιώνα» που πραγματοποιήθηκε στο Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας στη Λευκωσία. Η έκθεση αποτέλεσε συνέχεια παρόμοιας έκθεσης, που διοργάνωσε η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδας στην Παλιά Βουλή στην Αθήνα, με την ευκαιρία των 40 χρόνων της επετείου της τουρκικής εισβολής.

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Ελλάδας, το οποίο κατέχει τις πρωτότυπες φωτογραφίες, απέστειλε επίσης στην έκθεση στη Γερμανία ψηφιακά αντίγραφα φωτογραφιών για τους σκοπούς της έκθεσης και για δημοσιοποίησή τους σε γερμανικά μέσα ενημέρωσης.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε στο Münster της Γερμανίας στις 17 Ιουνίου 2016 και θα διαρκέσει μέχρι τις 21 Αυγούστου 2016.

Ο καθηγητής Peter Funke, Διευθυντής του Ινστιτούτου Ινστιτούτου Κυπριακών Διεπιστημονικών Σπουδών του Πανεπιστημίου. κατά τη διάρκεια του εισαγωγικού του χαιρετισμού

Τα εγκαίνια

Το Ινστιτούτο Κυπριακών Διεπιστημονικών Σπουδών του Πανεπιστημίου ιδρύθηκε πριν δύο δεκαετίες και αποτελεί μια συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου και του Πανεπιστημίου του Münster. Από την ίδρυσή του αναπτύσσει διάφορες δραστηριότητες που στοχεύουν στη βελτίωση της γνώσης για την Κύπρο σε όλους τους επιστημονικούς τομείς. Επίσης, έχει ως κύριο στόχο την υποστήριξη των επιστημονικών σχέσεων ανάμεσα στα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Κύπρου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και παγκόσμια.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης επιφανείς καθηγητές αναφέρθηκαν στο έργο του Ινστιτούτου Κυπριακών Διεπιστημονικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Münster καθώς και στα εκθέματα που παρουσιάσζονται. Ανάμεσά τους ο Διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου του Πανεπιστημίου του Münster Καθηγητής Dieter Salzmannο, ο επίσης Καθηγητής Peter Funke και η Διευθύντρια του Ινστιτούτου και Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Δρ Marianne Ravenstein.Την έκθεση χαιρέτησε και η κα Μαριάννα Χαραλάμπους, Πρόξενος της Κυπριακής Πρεσβείας στο Βερολίνο.

Η έκθεση πραγματοποιείται από τη διευθύνοντα σύμβουλο του Ινστιτούτου Δρ Sabine Rogge σε στενή συνεργασία με τον συντηρητή του Αρχαιολογικού Μουσείου του Πανεπιστημίου του Münster Δρα Helge Nieswandt, και την ομάδα του. Η έκθεση έτυχε οικονομικής στήριξης από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας και Έρευνας (BMBF, Γερμανία), και από την Πρυτανεία του Πανεπιστημίου.

Η έκθεση, που πραγματοποιείται για πρώτη φορά, χαρακτηρίζεται ως Διεπιστημονική και αποτελείται από τρία τμήματα.

 Κυπριακές αρχαιότητες

Επισκέπτες ξεναγούνται στην έκθεση την ημέρα των εγκαινίων και παρακολουθούν το εισαγωγικό πάνελ που στήθηκε και που αφορά την Κύπρο του 1900. Εκεί εκτίθενται φωτογραφίες τις οποίες οι διοργανωτές δανείστηκαν από το Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου

Το πρώτο τμήμα είναι αφιερωμένο στις κυπριακές αρχαιότητες  της συλλογής του Αρχαιολογικού Μουσείου του Πανεπιστημίου του Münster και αποτελείται από σημαντικό αριθμό κυπριακών αρχαιοτήτων που κατέχει και διέθεσε για σκοπούς της έκθεσης το Πανεπιστήμιο του Gießen (Γερμανία). Επίσης το Πανεπιστήμιο δανείστηκε και άλλα αντικείμενα από την Πρεσβεία της Κύπρου στο Βερολίνο και το Γερμανικό Μουσείο Ορυχείων στην πόλη Bochum.

Σε αυτό το τμήμα οι επισκέπτες παρακολουθούν μια γενική εικόνα της πολιτιστικής ιστορίας της αρχαίας Κύπρου (συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής χαλκού) και ψηφιακά αντίγραφα φωτογραφιών μεγάλου μεγέθους τις οποίες παραχώρησε το κυπριακό Τμήμα Αρχαιοτήτων, χωρίς καμία χρέωση.

Οι φωτογραφίες

Στο δεύτερο τμήμα εκτίθενται οι φωτογραφίες που απέστειλε το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου, το οποίο και κάλυψε και τα μεταφορικά έξοδα. Οι φωτογραφίες δείχνουν πόλεις, χωριά, μνημεία, τοπία και τους ανθρώπους της Κύπρου το 1900 – παρέχοντας με αυτό τον τρόπο μια εικόνα σε άλλο χρόνο. Περαιτέρω, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Ελλάδος στην Αθήνα, το οποίο κατέχει τις αρχικές φωτογραφίες, απέστειλε ψηφιακά αντίγραφα.

Έργα από χαλκό

Το τρίτο τμήμα είναι αφιερωμένο σε αντικείμενα τέχνης που δημιουργήθηκαν από την Angela B. Clement, τα οποία αφορούν τον χαλκό. Ο χαλκός θεωρείται το σημαντικότερο μέταλλο για την Κύπρο και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του έργου της καλλιτέχνιδος, η οποία έχει επίσης δημιουργήσει το πάνελ της έκθεσης για τον χαλκό και την ιατρική.

Επίσης στην έκθεση παρουσιάζεται ένας πλούσιος κατάλογος 56 σελίδων (στη γερμανική) ο οποίος, εκτός από αναφορά στην έκθεση, συμπεριλαμβάνει υλικό από την αρχαία Κύπρο (επιμέλεια από τους H. Nieswandt, S. Rogge και D. Salzmann, κείμενο από S. Rogge; ISBN: 978-3-944327-42-6). Ο κατάλογος και άλλο υλικό πληροφόρησης αναφορικά με την έκθεση σχεδιάστηκαν από τον Gerd Schossow (nur design.text).

Ενημερωτικά αναφέρουμε πως το 2014, η φωτογραφική έκθεση «Η Κύπρος στο γύρισμα του 20ού αιώνα» που διοργανώθηκε στη Λευκωσία, χαρακτηρίστηκε ως παράθυρο για να αποκτήσει η νεότερη γενιά περισσότερες γνώσεις για την καθημερινότητα της Κύπρου εκείνης της περιόδου.

Στην έκθεση του 2014, καθώς και σε ομώνυμη έκδοση που διατίθετο κατά τη διάρκειά της, εκτέθηκαν 88 αντίγραφα φωτογραφιών από την καθημερινή ζωή της Κύπρου στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι αυθεντικές φωτογραφίες εκτέθηκαν, για πρώτη φορά, την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου του 1901 στο Ζάππειο, στην «Κυπριακή Έκθεση», που διοργανώθηκε από τον «Πατριωτικό Σύνδεσμο Κυπρίων εν Αθήναις» με πρωτεργάτη τον δικηγόρο Γεώργιο Φραγκούδη, από τη Λεμεσό.

Οι περισσότερες φωτογραφίες και πολλά από τα εκθέματα αποτέλεσαν δωρεά στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο και την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος που είχε αναπτύξει στενούς δεσμούς και συνεργασία με την Κύπρο.

Η ιστορία της έκθεσης

Η έκθεση, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1901, είχε ως κύριο σκοπό να παρουσιάσει την Κύπρο της εποχής στο ελληνικό κοινό. Έτσι ο πρωτεργάτης της, μακαριστός Γεώργιος Φραγκούδης, συμπεριέλαβε στις φωτογραφίες που εκτέθηκαν σκηνές από ολόκληρο το φάσμα της κυπριακής καθημερινότητας.

Όπως αναφέρεται, ο Φραγκούδης περπάτησε ολόκληρη την Κύπρο και φρόντισε όπως στις φωτογραφίες αποτυπώνονται σημαντικά θρησκευτικά μνημεία της Κύπρου, αρχαιολογικοί χώροι, πόλεις και χωριά, επιφανείς, και ανώνυμοι Κύπριοι αλλά και στιγμές διασκέδασης και εικόνες από την καθημερινότητα της αγροτικής ζωής.

Ο κάθε επισκέπτης της έκθεσης είχε την ευκαιρία να αποκτήσει γνώσεις για τις ενδυμασίες, τα χειροτεχνήματα, τα γεωργικά, βιομηχανικά και βιοτεχνικά προϊόντα της έκθεσης, τα βασικά συστατικά της κυπριακής ζωής.

Η έκθεση, αλλά και διάφοροι επιφανείς πολίτες που τη συνόδευσαν, μετέφεραν το αίτημα του λαού για ένωση με την Ελλάδα. Η προσπάθεια στέφθηκε με επιτυχία καθώς την έκθεση επισκέφτηκαν χιλιάδες πολίτες και επισκέπτες και έτυχε εκτεταμένης προβολής στον Τύπο της εποχής.

Είναι σημαντικό να λεχθεί πως μετά την έκθεση δημοσιεύτηκαν άρθρα για τη ζωή, την ιστορία και το ενωτικό κίνημα στην Κύπρο.

http://www.uni-muenster.de/ArchaeologischesMuseum/